Υπέροχα καφέ… κάπου στην Ευρώπη

Τον 9ο αιώνα μ.Χ., ένας βοσκός στην Αιθιοπία παρατήρησε ότι οι κατσίκες του κατανάλωναν τους σπόρους ενός φυτού, που τις έκανε πιο δραστήριες και ενεργητικές. Θέλησε κι εκείνος να δοκιμάσει την επίδραση των σπόρων αυτών στον ίδιο· και τότε ακριβώς ξεκίνησε η ιστορία του πολυαγαπημένου ροφήματος εκατομμυρίων ανθρώπων, του καφέ.

Από την Αιθιοπία οι σπόροι ταξίδεψαν στην Υεμένη και κατέκτησαν τον αραβικό κόσμο. Έπειτα, οι Τούρκοι κυρίευσαν τα εδάφη των Αράβων, και έτσι υιοθέτησαν κι εκείνοι τη συνήθεια να πίνουν καφέ. Λίγα χρόνια μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς, άνοιξε στην Πόλη το πρώτο κατάστημα στον κόσμο, που σέρβιρε το εξωτικό αυτό ποτό. Ονομαζόταν “Kiva Han”.

Όμως, η Κωνσταντινούπολη ήταν μία πόλη όπου ταξίδευαν πολλοί Δυτικοί, κυρίως έμποροι. Άρα, ήταν ζήτημα χρόνου εκείνοι να μιμηθούν την ύπαρξη των καφέ και να δημιουργήσουν παρόμοια καταστήματα στις πατρίδες τους. Πρώτοι μετέφεραν την ιδέα οι Ιταλοί, ενώ αργότερα, στα μέσα του 17ου αιώνα, ένας Έλληνας με καταγωγή από τη Μικρά Ασία άνοιξε ένα καφέ στο Λονδίνο. Το 1686 ιδρύθηκε στο Παρίσι το καφέ “Florian” και αργότερα πολλές πόλεις της Δυτικής και Κεντρικής Ευρώπης άρχισαν να υιοθετούν τη συνήθεια να πίνουν καφέ σε ειδικούς χώρους, με προσεγμένη διακόσμηση, συχνά υπό τους ήχους μουσικής, ενώ σύντομα εξελίχθηκαν σε τόπους συνάντησης διανοούμενων και καλλιτεχνών. Τα ευρωπαϊκά καφέ μετατράπηκαν σε μέρη ανταλλαγής απόψεων και ενίοτε πολιτικών συζητήσεων, λειτουργώντας συχνά σαν λέσχες.

Στην Αθήνα, το 1834, ένα ζευγάρι Βαυαρών έστησε το πρώτο καφενείο στην Ελλάδα, στη διασταύρωση της Ιεράς Οδού και Μεγάλου Αλεξάνδρου. Η ονομασία του ήταν «Το πράσινο δεντρί» και σύντομα έγινε χώρος όπου σύχναζε ο ίδιος ο Όθωνας, στρατιωτικοί και φιλοβασιλικοί, αλλά και διανοούμενοι και ποιητές, όπως ο Παπαρρηγόπουλος, ο Παράσχος, ο Βυζάντιος και άλλοι. Τη δεκαετία του 1880 καινούρια καφέ άνοιξαν σε πιο κεντρικά σημεία της Αθήνας, με αποτέλεσμα «Το πράσινο δεντρί» σταδιακά να παρακμάσει και να κλείσει οριστικά το 1922.

Αναζητώντας τη μυρωδιά και τη γεύση του καφέ σε χώρους με μοναδική διακόσμηση και με μία επίστρωση Ιστορίας, βρέθηκα σε διάφορες πόλεις της Ευρώπης, με στόχο να φωτογραφίσω κατ’ αρχάς τους καλύτερους –αισθητικά- χώρους, αλλά και να τους περιγράψω, σε όσους επιθυμούν να τους επισκεφθούν κάποια στιγμή.

Η πρώτη μου επίσκεψη θα παραμένει ανεξίτηλα χαραγμένη στη μνήμη μου, αφού βρέθηκα στο “New York Café”, όχι στην αντίστοιχη πόλη της Αμερικής, αλλά σε μία ευρωπαϊκή πρωτεύουσα, που βίωσε πολλές ιστορικές περιπέτειες και εισβολές από διαφόρους λαούς.

Με ένα μωσαϊκό από κτίρια, χτισμένα σε διαφορετικές περιόδους και ακολουθώντας ποικίλες τεχνοτροπίες· με κεντρικό σημείο τον Δούναβη, που της προσφέρει μία υδάτινη ανάσα και μία υπόσχεση αέναης ροής, η Βουδαπέστη προσπαθεί να συνέλθει από την σφραγίδα του Κόκκινου Φασισμού, που είναι ακόμη ορατή σε κάποια σημεία της.

Ανάμεσα σε κτίρια αδιάφορα, σε έναν πολυσύχναστο δρόμο,-όχι μακριά από την εβραϊκή συνοικία, με τα πολυάριθμα μπαρ και τα νυχτερινά κέντρα διασκέδασης για τους νέους της πόλης-, δίπλα σε φωτισμένους δρόμους και πλατιά πεζοδρόμια, -όπου θα συναντήσεις τις νύχτες άστεγους να κοιμούνται, σκεπασμένοι με τα λιγοστά παπλώματα που μπορούν να εξασφαλίσουν ως ασπίδα για το οξύ κρύο της Ουγγαρίας-, ενώ η παρουσία της Αστυνομίας σε κάνει να αισθάνεσαι ότι είσαι σε μια άκρως ασφαλή πόλη, βρίσκεται το -κατά κοινή ομολογία- ωραιότερο καφέ της Ευρώπης.

Επέλεξα να το επισκεφθώ αργά το βράδυ, όταν θα είχε καταλαγιάσει ο θόρυβος της μέρας, με στόχο να μπορέσω να το φωτογραφίσω χωρίς την ανθρώπινη παρουσία. Τμήμα ενός εντυπωσιακού ξενοδοχείου, με ξεχωριστή όμως είσοδο από αυτό, ώστε να είναι προσβάσιμο, όχι μόνο στους ενοίκους του Boscolo Hotel, αλλά σε οποιονδήποτε επιθυμεί να εισέλθει σε ένα …παλάτι. Γιατί με παλάτι μοιάζει το “New York Café”.

Στο επόμενο άρθρο θα σας περιγράψω αναλυτικά το εσωτερικό του, ταξιδεύοντάς σας σε μια εποχή μπαρόκ, τόσο στην εσωτερική Αρχιτεκτονική όσο και στη Ζωγραφική. Και όλα αυτά, με τη συνοδεία ενός καφέ αρχικά και αργότερα ενός νυχτερινού κοκτέιλ.

Ηλέκτρα Αλεξάκη