Η σαγήνη της Ακρόπολης

Κάθε πόλη έχει και το σημείο που την ορίζει. Σε άλλες Ευρωπαϊκές πρωτεύουσες είναι ένας καθεδρικός ναός, σε άλλες είναι ένα αρχαίο μνημείο. Έτσι και στην Αθήνα, την πραγματική πρωτεύουσα του πολιτισμού και της Δημοκρατίας για το Δυτικό Κόσμο, είναι η Ακρόπολη.

Η υπέροχη Ακρόπολης με το μεγαλοπρεπέστατο Παρθενώνα, που οι εργασίες για την ανέγερση του ολομάρμαρου αυτού ναού της Αθηνάς άρχισαν το 447 π.Χ. υπό τη διεύθυνση των αρχιτεκτόνων Ικτίνου και Καλλικράτη.

Ο ναός ολοκληρώθηκε το 438 π.Χ. και κατά τα Παναθήναια του επόμενου χρόνου αφιερώθηκε στην πολιούχο θεά Αθηνά. Παρ’ όλα αυτά οι εργασίες συνεχίστηκαν μέχρι το 432 π.Χ.. Είναι ναός δωρικού ρυθμού περίπτερος με οκτώ κίονες στις στενές και δεκαεπτά στις μακριές πλευρές.

Οι κίονες έχουν ύψος 10,5 μ. και πάνω τους στηρίζεται ο θριγκός (επιστύλια), οι μετόπες, τα τρίγλυφα, τα γείσα και τα αετώματα. Ο σηκός ήταν χτισμένος ολόκληρος με μαρμάρινες πέτρες σε οριζόντιες σειρές και σε καθεμία στενή πλευρά είχε από έξι δωρικούς κίονες, οι οποίοι τον χώριζαν σε δύο μέρη: τον κυρίως ναό και τον οπισθόδομο.

Η ζωφόρος στους τοίχους του σηκού είχε παραστάσεις της πομπής των Παναθηναίων.

Το πρόγραμμα αναστήλωσης ξεκίνησε το 1975 και βρίσκεται κοντά στην ολοκλήρωσή του. Ο σκοπός της αναστήλωσης ήταν να αναστραφεί η εικόνα παρακμής αιώνων, με φθορά, ρύπανση και καταστροφή που απορρέουν από στρατιωτική χρήση και άστοχες αποκαταστάσεις κατά το παρελθόν.

Στις 27 Φεβρουαρίου του 1992 ολοκληρώθηκε με επιτυχία η μεταφορά του πέμπτου κίονα της νότιας πλευράς του Παρθενώνα. Τμήμα του είχε καταστραφεί κατά το βομβαρδισμό της Ακρόπολης το 1687, από το δόγη της Βενετίας Φραγκίσκο Μοροζίνι. Ο κίονας μετά την έκρηξη εμφάνιζε σύμφωνα με τους μελετητές και τους αρχαιολόγους, μετατόπιση και κλίση προς το νότο.

Έτσι κρίθηκε αναγκαία η μεταφορά του και η επανατοποθέτησή του, από τον πρώτο, στο δεύτερο σπόνδυλο. Η φθορά του κίονα δυστυχώς δεν ήταν η μοναδική, που προκάλεσε ο βομβαρδισμός.

Η μοιραία βόμβα που μετέτρεψε σε ερείπιο τον Παρθενώνα, ρίχτηκε από κανόνι που ήταν τοποθετημένο κοντά στην Αγία Αικατερίνη στην Πλάκα. Στόχος του Μοροζίνι ήταν οι Τούρκοι και τα πυρομαχικά, που ήξερε ότι είχαν αποθηκεύσει στην Ακρόπολη.

Οι Τούρκοι πίστευαν ότι ο Ιταλός θα σεβόταν το αρχαίο μνημείο και δεν θα χτυπούσε. Ο Μοροζίνι όμως ήταν αδίστακτος. Παρασκευή 26 Σεπτεμβρίου 1687 στις 7 το βράδυ ένα βλήμα εκτοξεύτηκε στην οροφή του αρχαίου ναού και τον ανατίναξε. Η οβίδα τρύπησε την στέγη και χτύπησε τα πεντακόσια βαρέλια πυρίτιδας που είχαν αποθηκεύσει οι Τούρκοι στο κέντρο του ναού….

Η μαγευτική αυτή φωτογραφία είναι από τη συγγραφέα, Ευτυχία Γιαννάκη.